فصل اول ادلهء لزوم اطلاعات و تحقيقات أ - حكم عقل عقل انسانى به‌طور وضوح ، هرج و مرج و فساد اجتماعى و ناامنى و شيوع فحشاء و ظلم و منكرات را تقبيح كرده و مبارزه با اختلال نظم و ايجاد هرج و مرج و فساد و منكرات را لازم مىداند . معلوم است كه دفع و رفع اينها متوقف بر ايجاد نظام و وجود نظم است و بنابراين عقل ، حفظ نظام و برقرارى نظم را در جامعه واجب مىداند . شيخ انصارى - رحمة اللَّه تعالى عليه - در كتاب مكاسب در بحث ولايت جائر در مقام بيان اقسام ولايت مىفرمايد : وَ مِنْها ما يَكُونُ واجبةً وَ هِىَ ما تَوَقَّفَ الْامْرُ بِالْمَعْروُفِ وَ النَّهْىُ عَنِ المُنْكَرِ الْواجِبانِ عَلَيْهِ ، فإِنَّ ما لا يَتِّمُ الْواجِبُ الّا بِه واجِبٌ مَعَ الْقُدْرةِ . « 1 » يعنى : برخى از اقسام ولايت ، واجب مىباشد و آن ولايتى است كه امر به معروف و نهى از منكر ، متوقف بر آن است ؛ زيرا مقدمهء واجب در صورت قدرت ، واجب است . و در جاى ديگر مىفرمايد : ثُمَّ انَّهُ يُسَوِّغُ الْوِلايَةَ الْمَذْكُورَةَ امْرانِ : احَدُهُمَا الْقيامُ بِمَصالحِ الْعِبادِ . . . . « 2 » يعنى : آنچه كه ولايت را تجويز مىكند دو چيز است : يكى قيام به مصالح بندگان خدا و . . .

--> ( 1 ) - مكاسب ، ط اصفهان ، ص 87 : تذكرة ، ج 1 ، ص 583 ، س 21 . ( 2 ) - مكاسب ، ص 87 .